D Vitamini

D Vitamini

Kış Mevsimine Girdiğimiz Şu Günlerde Vitamin D Seviyenizin Eksik Olmadığından Emin Olun!

Güneş bize doğanın en büyük armağanı ve Vitamin D içinde en büyük kaynak.Atalarımız boşuna Güneş girmeyen eve doktor girer dememişler.

Son dönemlerde yapılan çalışmlar Vitamin D nin bilinenin aksine sadece kemik ve kalsiyum metabolizması ile ilgili olmadığını vücuttaki hemen bütün sistemleri etkilediğini ve yine malesef hem ülkemizde hem de bütün dünyada tahminlerin çok üstünde bir vitamin D eksikliği olduğunu göstermektedir.Vitamin D eksikliğinin bazı çalışmalarda Kanada'da %90, Amerika'da %60 , Avrupa'da % 55 bizim ülkemizde de özellikle kış aylarında arttığıni ve %70 lere ulaştığını gösteren çalışmalar mevcuttur.

Dünyanın bütün ülkelerinde beklenin çok üstünde vitamin eksiklikleri tespit edildiği icin halkın bu konuya dikkatini çekebilmek için Dünya Vitamin D Komitesi ilk defa 2007'de Kasım ayını Vitamin D Farkındalik ayı olarak ilan etmiştir ve bu sene Vitamin D farkındalık ayının 7. yılındayız.21. yüzyılda birçok insan ihtiyaci olduğu kadar vitamin D yi malasef alamıyor. Vitamin D için asıl kaynağımız güneş. Normalde Vitamin D yi güneş ışınlarımızın derimize temas etmesi ile elde ederiz ve güneş aracılığıyla elde ettiğimiz vitamin D vitamin ihtiyacimizin %90-95 ni karşılar. Günümüz şartlarında eskiye nazaran daha az güneşe maruz kalıp daha az dışarı çıkıp daha çok içeride vaktimizi geçirir olduğumuz için özellikle kış ayları başta olmak üzere vitamin D sevilerimizde belirgin düşmeler oluşmaktadır ve yine yaz aylarında bolca kullandığımız güneş koruyucularda vitamin D nin deriden sentesini engelleyen faktörlerin başında gelmektedir.

Son dönemlerde yapılan çalışmalar Vitamin D nin sadece kemik metabolizmasıyla değil vücuttaki bütün sistemleri ilgilendiren bir vitamin olduğunu ve eksikliğinde birçok sistemi ilgilendiren hastalıklar ortaya çıkabildiğini göstermiştir.

D vitamininin Görevleri

  • Kandaki kalsiyum ve fosforun normal sınırlarda kalmasını sağlayarak kemik erimesini önler (eriskinlerde osteoprozu).
  • Kemikleri ve dişleri güçlendirir. CÇcukların vitamin D ihtiyacı erişkinlere göre daha fazladır ve eksikliğinde Rasitizm denilen kemik hastalığı olur.
  • Kaslara güç verir. Eksikliğinde kas güçsüzlüğü ve ağrı olur. Devamlı yorgunluk ve vücudunda yaygın ağrısı olan hastalar mutlaka kanda D Vitamini düzeyine baktırmalıdır
  • Pankreas bezinden insülin salgılanmasında düzenleyicidir(seker hastaları için çok önemli)
  • D Vitamini bazı kanserlerin (meme, prostat, kolon rektum kanseri) otoimmun hastalıkların, kalp hastalıkları ve diyabetin gelişimini önler.
  • Savunma sistemimizi guclendirerek enfeksiyonlara karsi bizi korur
  • Savunma sistemimizi guclendirerek Multipl Skleroz, Romotoid artrit, tiroidit, Crohn hastalığı gibi hastalıklardan korur.
  • Damarlarda kan basıncını düzenleyerek tansiyonu dengeler
  • Depresyondan korur

D Vitamini  Eksikliği ile İlişkilendirilmiş Hastalıklar

Enfeksiyonlar:

  • Gribal enfeksiyonlar
  • Üst solunum yolu enfeksiyonları
  • Tüberkuloz
  • İdrar yolu enfeksiyonları

Kemik ve Kaslarla İlgili Olarak

  • Vücut kalsiyum dengesi bozulacağından kemiklerdeki kalsiyum kana geçer ve kemikler zayıflar.
  • Kemik ağrıları
  • Eklemlerde Kireçleme
  • Kırık oluşma riski artar.
  • Kas gücü azalır.
  • Yürüme, merdiven inip-çıkma zorlaşır.
  • Dengede bozulma olup, düşme riski artar.
  • Yorgunluk olur.
  • Yaygın vücut ağrıları oluşur.
  • Kemik erimesi ve kemiklerde kırılmaya yol açarak sakatlığa neden olabilir.

Otoimmun Hastalıklar:

  • Tip 1 Diyabet
  • Multiple sikleroz (MS)
  • Romatizmal hastalıklar
  • Crohn hastalığı

Alerjik Hastalıklar

  • Alerjik rinit
  • Alerjik astim
  • Atopik Dermait
  • Sedef hastalığı

Kanserler:

  • Meme
  • Kolon
  • Barsak
  • Pankreas
  • Kadın üreme organları ile ilgili kanserler

Metabolizma İle İlgili Hastalıklar

  • Metabolik sendrom
  • Sismanlik
  • Tip II Diyabet

Kalp Hastalıkları

  • Hipertansiyon
  • Kalp hastalıklari

Genel:

  • Kronik yorgunluk
  • Halsizlik
  • İsteksizlik
  • Unutkanlık

Depresyon yapabilir veya depresyonu artırabilir.

Vitamin D Eksikliğine Yol Açan Nedenler

Vitamin D eksikliğini yapan en temel neden yeterince güneşe maruz kalamamaktır. Dolayısıyla kış mevsimi vitamin D eksikliğinin en sık görüldüğü dönemdir. UVB ışınlarının kışın ülkemize gelme açısı değiştiği için ve daha kapalı giyinip daha fazla kapalı mekanlarda bulunduğumuz için güneş ile temasımız azalmakta dolayısıyla deride D vitamini sentezide azalmaktadır. Kış mevsimi dışında D vitamin eksikliğini kolaylastıran bazı özel durumlar da mevcuttur bunlar:

Yaşlılık: Hem güneşe yeterince maruz kalmamak hemde deride vitamin D salınımının azalması

Koyu Cildi Olanlar: Derideki melanin pigmentinin fazlalığı güneşin derideki vitamin D sentezini olumsuz etkiler, örneğin Vitamin D eksikliği zencilerde daha çok olur.

Şişmanlık: Vitamin D yağ dokusunda depolanan bir vitamin olduğu için şişman kişilerde daha çok eksiklik olur.

Diyet: D vitamininden fakir beslenmek; her ne kadar D vitaminin ana kaynağı güneş olsada özellikle kış aylarında D vitamininden zengin gıdaların tüketilmemesi vitamin D eksikliğine neden olur.

D vitaminiden zengin gıdalar, samon, uskumru, ringa balığı gibi yağlı balıklar, balık yağı. Ayrıca karaciğer, yumurta sarısı, süt, tereyağı ve peynirde de daha az miktarda Vitamin D bulunur.

Barsaklardan Sindirim ve Emilim Problemleri

Böbrek Hastalıkları

Karaciğer Hastalıkları

Sadece anne sütüyle beslenen bebekler: anne sütünde D vitamin olmadığı için anne sütü alan bebeklerin mutlaka günlük D vitaminin dışardan alaması gerekir.

Hamile ve Emziren Anneler

Güneş Koruyucular: güneşin cildimiz için en olumsuz etkilerinden biri kontrolsüz ve uzun süreli maruziyetler sonucunda cilt kanserine neden olmasıdır. 15 ve üzerindeki faktörlü güneş kremleri derimizde Vitamin D sendezini %95 ve üzerinde engellerler. Dolayısıyla dışarıda bulunsak bile eğer güneş kremi kullandıysak derimize temas eden güneş teki UVB ışınları bloke olduğu icin D vitamin sentez edilemez.

Bazı İlaç Kullanımları

  • Sara ilaçları
  • Kortizonlu ilaçlar
  • Kollesterol ilaçları

D Vitamini Eksikliği Olmaması için Yapılacaklar

  • Yaz mevsiminden mümkün olduğunca vitamin D depolamak.
  • Deride D vitamin sentezleten ışınlar UVB ışınlarıdır. Işınların en dik olduğu saatler yani öğlen saatleri çok öemlidir. Yine ışının direkt deriye temas etmesi gerekir. Pencere, araba camı, giysiler deriden UVB ışınlarının vitamin B sentezini engeller. Dolayısıyla kışın özellikle her gün saat 11 ile 15:00 arasında 20 - 25 dakikayi dışarda en azından yüz ve eller güneşi görecek şekilde ve güneş kremsiz geçirmek gerekir. Havanın elverdiği günlerde diz ve dirsekten aşağısında ki kısımlarında güneşle 20-25 dakika temas etmesi çok daha iyi olur.
  • Vitamin D açısından zengin somon, sardalya, uskumru, ringo balığı, lüfer, ton balığı gibi yağlı balıklar tüketmek
  • Vitamin D Takviyeleri almak:
  • Büyük, küçük, yaşlı genç, hemen herkesin Vitamin D seviyesi baktırarak eksiklik tespit edildiğinde mutlaka tedavi olması gerekir. Bazı gruplar ozellikle risk grubunu oluştrur, bunlar:

Özellikle D Vitamini Takviyesi Alması Gerekenler

  • Kucuk çocuklar
  • Alerjisi olan cocuklar ve erşkinler
  • Astimi olan cocuklar ve eriskinler
  • Sürekli kemik ağrısı olan kişiler
  • Güneş görmeyen kapalı alanlarda yaşayan ve çalışan kişiler
  • Bağırsaklarından yağ emilimi bozuk olan kişiler
  • Karaciğer hastalığı olan kişiler
  • Böbrek hastalığı olan kişiler
  • Kemik erimesi olan kişiler
  • 50 yaşın üzerindeki kişiler
  • Gebeler ve emziren anneler

D Vitamini Referans Aralıkları

<10 nglml = Ciddi eksiklik

10-25 nglml = Eksiklik

25-80 nglml = Olması gereken düzey

Vitamin D eksikliğinin tanısını koymak çok kolay ve tedavisi de hem çok kolay hem de ucuz. Bu nedenle büyük küçük, yaşlı genç herkese mümkünse senede bir kere özellikle her Kasım ayında bir kere vitamin D seviyesini ölçtürterek ihtiyaç varsa doktor kontrolünde Vitamin D tedavisi almaısını tavsiye ediyoruz.

BOL güneşli ve bol vitamin D li günler.